AI đã chuyển từ một câu chuyện công nghệ sang một biến số kinh tế vĩ mô. Lý do nằm ở quy mô vốn đầu tư và độ rộng của chuỗi tác động. IMF dự báo tăng trưởng toàn cầu 3,0% năm 2026 và 3,4% năm 2027, trong bối cảnh đầu tư công nghệ đang bù đắp một phần lực cản từ xung đột và cú sốc năng lượng.
Điểm quan trọng là AI không chỉ tạo doanh thu cho các công ty phần mềm. Để huấn luyện và vận hành mô hình, nền kinh tế cần chip, data centre, điện, lưới điện, fibre, cooling, đất công nghiệp, xây dựng và vốn. Vì vậy, một chu kỳ AI lớn có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa sang nhiều ngành.
IEA cho biết vốn đầu tư của năm công ty công nghệ lớn đã vượt 400 tỷ USD trong năm 2025 và dự kiến tăng thêm 75% trong năm 2026. Điện năng tiêu thụ của data centre toàn cầu được dự báo tăng từ khoảng 485 TWh năm 2025 lên khoảng 950 TWh vào 2030. Đây là một thay đổi đủ lớn để ảnh hưởng đến kế hoạch điện, grid connection và đầu tư hạ tầng của nhiều quốc gia.
Australia nằm trực tiếp trong chuỗi này. National AI Plan cho biết Australia thu hút khoảng 10 tỷ AUD đầu tư data centre trong năm 2024 và có hơn 1.500 công ty AI. Việt Nam lại có lợi thế về manufacturing, software services và thị trường ứng dụng. Hai nền kinh tế vì thế có thể bổ sung cho nhau ở lớp hạ tầng, dịch vụ kỹ thuật, dữ liệu và ứng dụng AI.
Góc nhìn đầu tư: cần tránh đồng nhất “AI theme” với chỉ một nhóm cổ phiếu công nghệ. Một danh mục theo chủ đề AI có thể bao gồm utilities, renewable energy, transmission, construction, industrial property, cooling, cybersecurity, cloud, semiconductor supply chain và software.
Rủi ro là kỳ vọng đầu tư chạy nhanh hơn khả năng tạo lợi nhuận. Nếu data centre được xây dựng quá nhanh nhưng nhu cầu thực tế hoặc tỷ suất sinh lời không đạt kỳ vọng, thị trường vốn có thể tái định giá mạnh. Vì vậy, chất lượng dòng tiền và khả năng kết nối điện quan trọng không kém tốc độ tăng công suất.
Dữ liệu:
- Global GDP growth: 3,0% (2026); 3,4% (2027).
- AI/data-centre investment is increasingly linked to energy and infrastructure.
